PARTICIPA HERMINIA PERNAS OROZA, CRONISTA OFICIAL DE BURELA (LUGO).

Se trata de un proyecto del IES Monte Castelo coordinado por la historiadora y cronista Herminia Pernas ► La Fundación Antonio Fraguas premió la propuesta, que se expondrá en el Museo do Pobo Galego ► Abordará la historia de la técnica y el proceso de teñido de las artes de pesca.
El salón de actos de la cofradía de pescadores de Burela albergó este jueves la presentación del proyecto ‘A sustentabilidade das artes de pesca a través do proceso de encascado de redes: o caso de Burela’. Es una iniciativa del IES Monte Castelo burelés que coordina la profesora de Historia y cronista oficial de la villa, Herminia Pernas, que ganó el décimo tercer proyecto didáctico de la Fundación Antonio Fraguas. La cofradía colabora con la cesión de un local, donde se instalará una exposición permanente, una vez que finalice su visita al Museo do Pobo Galego, en Santiago.
La muestra podría formar parte de un futuro museo del encascado de las redes, indica Pernas, quien señala que hablarán con proveedores para nutrir el local que les han cedido. «Temos fotos e imos aproveitar o traballo que presentamos en xuño na Casa da Cultura en plan maqueta, que incluía uns bonecos de mariñeiro e redeira, pero tamén un pío de encascar feito no forno polo alumnado de Artes Plásticas. O obxectivo era transmitir a idea dunha chabola feita de corteza, cuns cartóns e un paneis expositivos. Enviamos todo e déronnos o premio», explica.
El proyecto encandiló al jurado, debido a que incluye una perspectiva comparada con otros países, como Portugal o Francia. Ahora tendrán que pasar de los muñecos iniciales al tamaño real, para lo que trabajarán con elementos naturales. En el caso del pío proyectan hacer uno de piedra, pero para la exposición de Santiago harán una imitación con cartón piedra.
Un proyecto colaborativo de varios departamentos
La historiadora y cronista, también secretaria de la asociación de marineros jubilados A Moncloa de la localidad, comenta que se trata de un proyecto colectivo en el que trabajan con los estudiantes en clase. Colaboran varios departamentos: Artes, Tecnología, Historia, Química, Gallego y Francés, dado que el encascado también se realizaba en Foz o en Portugal, donde indica «rescatárono e van unhas mulleres ás aulas para facer unha clase práctica cos estudantes. Tamén se facía en Marsella, na Bretaña francesa e atoparon a mesma técnica en Córcega. Aínda que en Francia usaban a cor azul no canto da marrón. Por iso tiramos do ciclo de Saúde e Química Ambiental. As redes, igual que a roupa de traballo eran de liño, cáñamo e despois de algodón, son materiais moi sustentables que se desfacían naturalmente», destaca.
Herminia Pernas ilustra sobre el encascado de las redes: «Consistía en teñir e para iso utilizábase a casca das árbores. A roupa de augas era tamén de algodón, fervíase a auga e triturábase a caña, a roupa metíase na mistura. Daquela usaban chaqueta, pantalón e gorro. Nos pés levaban zocas e para protexer do talón aos xeonllos o zapateiro poñíalles neumático dos coches. As luvas eran calcetadas na casa. Invitamos aos colectivos do mar, ás persoas maiores, para que nos axuden e dar a coñecer como era esta técnica».
Un taller para mistar el encascado de las redes
El local cedido por la cofradía se convertirá en un taller de encascado durante el desarrollo de este proyecto, que conjuga la educación con la cultura marítima. «Temos todo o curso para desenvolvelo e para outubro presentarase en Santiago«. Además, recuerda que antiguamente untaban con una especie de aceite o alquitrán la ropa para faena para impermeabilizarla.